DN ve PN: Doğru Seçim İçin Bilmeniz Gerekenler

1) DN Nedir? (Nominal Çap) 📐

DN (Nominal Size / Nominal Diameter), borulama komponentlerinde kullanılan nominal ölçü adlandırmasıdır. Yani “gerçek iç çap şu mm” demek değil; standartlaştırılmış bir boyut etiketidir. Aynı DN ile anılan parçalar (vana, flanş, fitting) birbiriyle “aynı sınıfta” eşleşsin diye vardır.

• DN = ölçü standardı (etiket)

• Gerçek iç çap; et kalınlığına, standarda (Schedule vs), üreticiye göre değişebilir.

• Avrupa/metrik dünyada DN; inch dünyasında çoğunlukla NPS ile karşılık bulur (kabaca “aynı sınıf”).

  
  

Sahada DN Nasıl Okunur? ⌀

• DN15, DN20, DN25… diye gider.

• “DN50 vana” dediğinde, sistemdeki bağlantı standardına göre DN50 flanş/fitting ile eşleşmesi beklenir.

  
  

2) PN Nedir? (Nominal Basınç) 🌡️

PN (Nominal Pressure), komponentlerin basınç sınıfını ifade eden sayısal bir tanımlamadır. Yine kritik nokta: PN sayısı “her koşulda şu bar” diye sabit bir garanti değildir; referans amaçlı yuvarlak bir değerdir ve sıcaklığa/malzeme grubuna göre düşer (derating).

• PN10, PN16, PN25, PN40… gibi görürsün.

• Aynı PN sınıfındaki aynı DN parçalar genelde birbirine uyumlu çalışacak şekilde seçilir.

• Sıcaklık arttıkça çoğu malzemede izin verilen basınç düşer (özellikle buhar/hot oil tarafında).

  
  

3) 5 Dakikada Doğru Boyutlandırma (Adım Adım) DN ve PN

1️⃣: Hat Çapını Netleştir (DN’yi Hat Belirler)

• Boru hattın DN kaç? (projede yazar, sahada ölçersin)

• Vanayı “aklıma DN25 geldi” diye seçmek yok. Hat neyse DN o.

  
  

Kural: Vana DN’si, hat DN’si ile aynı seçilir (özel debi/kv hesabı yoksa).

2️⃣: Akışkan + Sıcaklık + Basıncı Yaz (PN’yi Bunlar Belirler)

3 bilgi:

1. Akışkan: su / hava / buhar / kızgın yağ / kimyasal

2. Çalışma sıcaklığı (°C)

3. Çalışma basıncı (bar)

   
   

PN seçimi, “şu kadar bar yeter” değil; sıcaklıkla düşen değerleri de hesaba katar.

3️⃣: Bağlantı Tipini Seç (Flanşlı mı Dişli mi?)

• Dişli bağlantılarda “PN” yerine bazen ürünün maks. çalışma basıncı veya class (ANSI) görürsün.

• Flanşlı ekipmanda PN daha net standardize edilir (EN 1092-1 dünyası).

  
  

4️⃣: PN’yi Güvenli Seç (Pratik Seçim Mantığı)

Sahada sık kullanılan yaklaşım:

• Soğuk/ılık su, düşük risk: PN10–PN16

• Endüstriyel genel kullanım, pompaj hatları: PN16–PN25

• Buhar / yüksek sıcaklık / emniyet kritik: çoğu zaman PN25–PN40 ve üstü (ama burada asıl konu: malzeme + sıcaklık derating)

  
  

Sıcaklık yükselince PN sınıfının izin verdiği basınç düşebildiği için, “PN16 = 16 bar tamamdır” kafası yüzünden insanlar tesisatı ağlatıyor.

5️⃣: Malzemeyi ve Standardı Kontrol Et (Paslanmaz mı Karbon mu?)

• Korozyon/kimyasal varsa: paslanmaz gövde ve uygun sızdırmazlık

• Buhar gibi servislerde: gövde dayanımı ve salmastra tipi kritik DN ve PN

  
  

4) Mini Hızlı Tablo (Hatırlatmalık) 📏

Yaygın Hat Etiketi	Yaklaşık karşılığı
DN15	~1/2"
DN20	~3/4"
DN25	~1"
DN32	~1 1/4"
DN40	~1 1/2"
DN50	~2"

(Bu bir “yaklaşık” eşleştirme; DN gerçek çap demek değildir.)

5) Sahada En Çok Yapılan Hatalar (ve Sonuçları) ⚠️

• DN’yi küçültmek (debiyi boğar, basınç kaybı, kavitasyon, ses)

• PN’yi sıcaklıksız seçmek (buharda “PN16 aldım” faciası)

• Bağlantı standardını karıştırmak (EN 1092-1 PN flanş vs başka standart)

• Paslanmaz bağlantıda uyumsuz malzeme seçimi (galvanik dertler, diş sıyırma vs)

  
  

6) Siteden Doğru Ürün Sayfalarına Giden Kısa Yol 🔗

Usta, kategori içinde kaybolmadan gitmen için:

• Tüm Vana Kategorileri / Vana Grubu için tıklayınız: (Küresel, kelebek, glob, aktüatörlü, paslanmaz on-off, iğne vana vs filtrelenebilir yapı görünüyor.)

• Paslanmaz Bağlantı Elemanları için tıklayınız: (Flanş, kamlok, kör flanş ve bağlantı elemanları tarafı.)